Brochure

Atlas | 10 jaar Huis van het Nederlands

Overal Taal

Meertaligheid



Elena

Elena

Ik studeer nu Nederlands om met mijn schoonfamilie te kunnen praten. Met mijn man spreken we thuis Engels, Frans en een beetje Russisch en Nederlands. Ik denk dat als je meer dan één taal kent, je met mensen van verschillende nationaliteiten om kan gaan. Dat maakt jouw wereld veel groter!

Meertaligheid is ook een kenmerk van onze Rode Duivels:
Rode Duivels

Meertalige jeugd

Steeds meer jongeren groeien op in een meertalige context. Thuis spreken ze hun moedertaal, op school, op de voetbalpleintjes en met hun vrienden spreken ze Nederlands. Meertaligheid is voor steeds meer jongeren een vanzelfsprekendheid. Maar is die meertaligheid wel zo vanzelfsprekend?

Hoe verhoudt de eigen moedertaal zich met de Nederlandse taal? Hoe kunnen we vermijden dat talen met elkaar in de clinch gaan? En op welke manier kunnen ouders, begeleiders en leerkrachten het best omgaan met de meertaligheid van kinderen?

Belang van moedertaal bij meertalige ontwikkeling

Tip

Praat met je kind in de taal die je het beste kan. Zo krijgt je kind een sterkere taalbasis. Het herkent beter taalstructuren en kan makkelijker woorden vergelijken en onthouden.

Veel kinderen spreken thuis een andere moedertaal dan het Nederlands. Het belang van deze moedertaal kan nauwelijks overschat worden. Met de moedertaal krijgt het kind de eerste klanken en daarbij horende emoties van de moeder mee, en ontwikkelt het zijn relatie met de ouders, familie en vrienden, maar ook met zijn eigen verleden, toekomst en met de eigen cultuur. Voor de meeste mensen heeft de moedertaal dan ook een bijzondere betekenis. Het is de taal die het dichtst bij je staat, waarmee je opgroeit en waarin je je allereerste ervaringen beleeft.

Bovendien is de moedertaal ook belangrijk bij het aanleren van een andere taal. Kent een kind bijvoorbeeld het woord ‘vlinder’ in zijn of haar moedertaal, dan zal het dit woord ook sneller aanleren in een andere taal dan een kind dat nog niet weet wat een ‘vlinder’ is.

Vlinders

Aandachtspunten bij meertalige ontwikkeling

In principe kunnen alle kinderen meerdere talen leren, en dus probleemloos Nederlands leren zonder hun moedertaal te verliezen. Wel moeten ouders en begeleiders rekening houden met een aantal belangrijke aandachtspunten:

1 Bied voldoende taalaanbod: hoe vaker een kind in contact komt met verschillende talen, hoe beter het de talen zal leren.
Lees bijvoorbeeld een voorleesboek in je eigen taal voor, of kijk naar anderstalige tv-programma's. Maar wissel zeker ook af met Nederlandstalige boeken en tv-programma's.

2 Bied een veilige context: wanneer een kind zich veilig voelt en vertrouwen heeft, zal het gemakkelijker en sneller een taal leren. Hou het leren van taal plezierig. Wijs kinderen niet altijd op de fouten die ze maken. Geef beter zelf het goede voorbeeld door correct te antwoorden.

Context

3 Motiveer: Laat zien dat je positief staat tegenover de talen die een kind leert. Je kind zal dan meer gemotiveerd zijn om deze talen te leren. Spreek als anderstalige ouder Nederlands met de leraar of aan de kassa in de supermarkt. Of word lid van een Nederlandstalige bibliotheek. Zo hoort en ziet je kind dat Nederlands oké is.

4 Geef talen erkenning: voor kinderen die Nederlands leren, is het belangrijk dat ook hun moedertaal erkend wordt. Begeleiders en leerkrachten met een positieve houding ten opzichte van de moedertaal van kinderen, versterken indirect de ontwikkeling van hun Nederlands. Ga als begeleider positief om met de moedertaal van de kinderen; laat een anderstalige leerling bijvoorbeeld tolken in zijn thuistaal bij een uitstap (bijvoorbeeld op de markt) of bij een activiteit waarbij een ouder iets komt vertellen of demonstreren in de klas.

Tip

Gebruik consequent een mama en papa-taal als beide ouders een andere taal spreken. Zo leert het kind beide talen. Vermijd zeker het mengen van talen wanneer je tegen je kind spreekt.

Waar of niet waar?

Van televisie kan je een taal leren

Waar

Vooral educatieve programma's bv. op Ketnet en KZoom helpen je kind bij het leren van Nederlands. Het Nederlands in deze programma’s is dikwijls van hoge kwaliteit. Bovendien bevatten deze programma's veel herhaling.

Het mengen van talen door kinderen is niet goed

Niet waar

Kinderen die meertalig zijn gebruiken talen door elkaar. Dit is normaal. Ze doen dit bijvoorbeeld wanneer ze een woord niet kennen in de ene taal, maar wel in de andere taal. Bovendien kennen niet alle talen dezelfde woorden. Ook dan zullen deze kinderen wisselen tussen talen.

Meertalige kinderen ontwikkelen vaker een taalstoornis

Niet waar

Meertaligheid kan nooit de oorzaak zijn van een taalstoornis. Taalstoornissen komen bij meertalige kinderen in dezelfde mate voor als bij eentalige kinderen en worden geschat op 5%.

Meertaligheid is vaak de oorzaak van leerachterstanden op school.

Niet waar

(Taal)achterstanden in het onderwijs hebben vooral te maken met de sociaaleconomische positie van het gezin waar kinderen in opgroeien. Hoe lager het opleidings- en beroepsniveau van de ouders, hoe groter de kans dat hun kinderen in het onderwijs een achterstand zullen hebben.